ايدز؛ بلای قرن

ايدز ترسناك‌ترين بيماري مقاربتي است. گرچه تعداد كل قربانيان ايدز در هر سال، بسيار كمتر از مبتلايان به سوزاك است؛ اما به علت عواقب بسيار ويرانگر و درمان بسيارگران  و عدم علاج قطعي، اين بيماري به يكي از مهم‌ترين مشكلات بهداشتي كه در حال حاضر با آن مواجه هستيم، در سراسر دنيا تبديل شده است.

علت ايدز يك رتروويروس است كه به نام ويروس نقص ايمني انسان معروف است (HIV). اين ويروس داراي يك پوشش خارجي است كه تمام قسمتهاي دستگاه ايمني را تحت تأثير خود قرار مي‌دهد. هم چنين سلولهاي عصبي مغز و نخاع نيز، تحت تأثير و احاطة ويروس ايدز قرار مي‌گيرند.

و اما راه انتقال آن از طريق مايعات عفوني بدن يك شخص آلوده به شخص ديگر مي‌باشد. پس هر مايعي از بدن كه حاوي لنفوسيتها باشد مي‌تواند داراي ويروس ايدز باشد.

براي پيشگيري آن در زمان لازم بايد با يك تزريق، از رسيدن ويروس ايدز به محل ثابت جلوگيري نماييم. براي حمله به سلولهاي انساني و ايجاد بيماري، اين ويروس بر روي يك پروتئين پوششي به نام gp41  قرار مي‌گيرد. اين پروتئين با تغير شكل دادن خودش به داخل يك گروه به نام   trimer of hairpinsبا ويروس پوششي كه بر روي غشاء سلولي انسان قرار دارد تركيب مي‌شود.

يك ماده به نام 5-helix توسط يك تيم در موسسة white head براي تحقيقات زيست ـ پزشكي در كامبريج، گسترش پيلا كرده است. ميشل دوت، يكي از اعضاي اين تيم مي‌گويد: كه اين اولين قدم است و او اميدوار است كه سرماية شركت‌هاي دارويي را براي آزمايش اين دارو بر روي ميمون‌ها جذب كند.

دولت نيز اين چنين مي‌گويد كه يك داروي مشابه ديگر كه T-20 مي‌باشد هم اكنون در آزمايشات باليني مورد استفاده قرار مي‌گيرد. وي بيان مي‌دارد كه 5 – helix در دوز پايين‌ترنسبت به

 T-20 كه مي‌تواند باعث تهوع، سردرد و تب شود، مؤثرتر خواهد بود.

جاناتان وبر متخصص ايدز در دانشكده Imperial لندن مي‌گويد: «اگر چه هر دو دارو بايد تزريق شود اما مقدار منظم براي معالجه كساني كه مبتلا به ايدز هستند ناخوشايند و گران است و 5-helix بايد به يك داروي در دسترس به منظور ايجاد انقلاب يا تحول در درمان ايدز تغيير يابد».

اما براي هر شخصي كه با يك آسيب يا زخم در معرض ابتلاء به HIV قرار مي‌گيرد تزريق مي‌تواند كمترين بها را براي جلوگيري از بيمار شدن داشته باشد.

و اما بعضي از كشورها خواهان پاسخگويي به اين سؤال بوده‌اند كه آيا واكسن ايدز مي‌تواند از توسعه بيماري جلوگيري كند؟ تعدادي از كشورها در حال بسيج بر عليه گسترش ويروس ايدز هستند. اين كشورها قصد دارند با توليد واكسن، راهگشاي مناسبي براي درمان ايدز  بيابند.

Vaxgen مستقر در Beisbane كاليفرنيا به زودي يك واكسن را به نام Aidsvax‌ بر روي 5400 داوطلب در ايالات متحده و 2500 نفر در تايلند به عنوان قسمتي از يك آزمايش سه مرحله‌اي امتحان خواهد كرد. انجام مرحله آخر قبل از اينكه كمپاني بتواند موافقت دولت را براي توزيع واكسن در ايالات متحده جلب كند لازم است.

اين واكسن شامل يك پروتئين به نام  gp 12o است كه در حالت طبيعي بر روي سطح ويروس HIV زندگي مي‌كند. اين پروتئين بدن را وادار به ساختن آنتي باديهايي مي‌نمايد كه شخص را در برابر عفونت HIV محافظت مي‌كند.

اما اين واكسن بر خلاف واكسنهاي فلج اطفال و آبله به صورت سلولهاي زنده ويروس نيست بنابراين غير ممكن است كه ويروس از طريق واكسن عمل كند. مطالعاتي كه تا به حال انجام شده نشان داده كه اين واكسن يك مصونيت قوي در بدن ايجاد مي‌كند و بي‌خطر است و اين ايمني و مصونيت در ميمونها 100 درصد است.

فاز سه مطالعه، ميزان عملكرد و اكسن را در افراديكه داراي ريسك بيشتري براي ابتلا به بيماري را دارند بررسي مي‌كند. 16 سال صرف ساخت واكسن HIV و شناخت ابتدايي آن شد.

Vaxgen قصد دارد دو نوع واكسن، يكي براي نوع شايع در ايالات متحده و ديگري براي تايلند توليد كند. اين كمپاني هم چنين در حال تهيه و اكسني براي نوع شايع‌تر در آفريقا است. انواع ديگري از واكسن ايدز بر روي بيماران بستري شده در سرتاسر جهان آزمايش شده است كه نسبت به Aidsvax در مراحل ابتدايي‌تري است.

Vaxgen اميدوار است كه بتواند در سال آتي اطلاعات مربوط به فاز III را بدست آورد. و اطلاعات نهايي و كلي را تا سال 2002 ارائه دهد.

و اما بعد از آمارگيريهاي انجام شده متوجه شده‌اند كه بيش از 34 ميليون نفر در سراسر جهان در معرض ابتلا به HIV هستند كه بعضي مناطق مانند Sub-sahapan افريقا در بحران هستند. و در كل جهان آمار بدست آمده اين گونه است:

جنوب و جنوب شرقي آسيا 000/600/5 ، شرق اروپا و آسياي مركزي 000/420 ، شرق آسيا 000/530، استراليا و نيوزلند 000/15، Sub-sahapan آفريقا 000/500/24، شمال آفريقا و مركز و شرق 000/220، غرب اروپا000/520، امريكاي شمالي000/900، امريكاي لاتين 000/300/1 و جزائر كارائيب 000/360 .

و اما ايران:

تا پايان مهرماه سال 1379 حدود 2207 نفر آلوده به ويروس ايدز در ايران شناسايي شده‌اند. براي اولين بار در ايران كودك شش سالة هموفيلي بر اثر دريافت خون آلوده مبتلا به ايدز گرديد.از ابتداي شيوع اين بيماري در ايران تاكنون حدود 274 نفر فوت كرده‌اند.خوشبختانه با توجه به مشكلاتي كه بر سر راه درمان ايدز مي‌باشد، لكن محققان دست از تحقيقات خود بر نداشته.در بعضي از كشورها مثل امريكا، دانشگاه هاوارد اعلام كرده است كه كليه پزشكان، پرستاران و ديگر كاركنان اين دانشگاه كه در حين انجام وظيفه مبتلا به ايدز مي‌شوند، حتي اگر ويروس اين بيماري در بدن آنها فعال نشده باشد بلافاصله صدهزار دلار به عنوان خسارت دريافت خواهند كرد.

سميه كريمي ـ مامائي.  معصومه محمودي ـ پرستاري

مترجم: ياسر پيشگوئي ـ پزشكي

Ref:

1_ Un AIDS 2000

2_ WWW. Scinencemgg. Org

3_WWW. Scirnpres/ recen. Com

4_ Papular – Vol 257